Phân Bón Đạm Cá Là Gì? Nên Mua Đạm Cá Loại Nào Tốt Nhất?
Đạm cá đang ngày càng được ưa chuộng trong canh tác nông nghiệp hiện đại nhờ tính an toàn, bền vững và hiệu quả lâu dài. Đây là một trong những dòng phân hữu cơ sinh học nổi bật, được nhiều nhà vườn tin dùng, không chỉ cung cấp nguồn đạm hữu cơ dễ hấp thu còn giúp cây khỏe từ gốc. Bài viết dưới đây Thụy Sỹ giúp bà con hiểu rõ hơn về phân bón này.
Phân bón đạm cá là gì?
Phân đạm cá là sản phẩm hữu cơ được sản xuất từ nguyên liệu cá tươi (đầu cá, xương cá, ruột cá hoặc cá nguyên con). Chứa hàm lượng lớn protein, cùng với vitamin, đa lượng N, P, K và các khoáng chất gồm có Ca, Mg, Na, S, Cl.Thông qua quá trình thủy phân bằng enzyme hoặc vi sinh vật, các protein phức tạp trong cá được phân tách thành các Acid Amin (Axit Amin) giúp cây trồng hấp thụ ngay lập tức mà không cần chờ đợi quá trình phân hủy lâu như các loại phân chuồng truyền thống.
Hàm lượng dinh dưỡng có trong đạm cá
Hầu hết các dòng phân bón đạm cá hiện nay đều có tỷ lệ NPK cân đối khoảng 4 : 1 : 1. Nguồn đạm trong phân cá chủ yếu tồn tại dưới dạng axit amin, với 17 loại axit amin thiết yếu giúp cây trồng hấp thu nhanh, nuôi dưỡng hệ vi sinh vật có lợi trong đất. Ngoài ra, còn giàu đạm hữu cơ, kết hợp cùng vitamin A, vitamin D và các vitamin nhóm B, góp phần tăng sức đề kháng và thúc đẩy sinh trưởng cho cây.
Do thành phần chính là chất hữu cơ tự nhiên, phân đạm cá còn được xếp vào nhóm phân bón hữu cơ sinh học. Bên cạnh đó, chế phẩm đạm cá còn bổ sung đầy đủ các nguyên tố trung – vi lượng cần thiết như Canxi, Sắt, Magie, Mangan…, giúp cây phát triển khỏe, xanh bền và cải tạo đất lâu dài.
Công dụng của phân đạm cá
Cung cấp đạm và dinh dưỡng cần thiết cho cây trồng
Phân đạm cá cung cấp hệ dinh dưỡng đa dạng, bao gồm đạm, photpho, kali, canxi, magie, đa lượng, trung lượng và vi lượng – đều là những dưỡng chất thiết yếu cho quá trình sinh trưởng của cây trồng. Không chỉ vậy, hàm lượng khoáng chất và vitamin tự nhiên trong đạm cá còn giúp cây tăng sức đề kháng, kích thích bộ rễ phát triển khỏe, ăn sâu và hút dinh dưỡng tốt hơn. Đặc biệt, phân có ưu thế vượt trội khi cung cấp dinh dưỡng cân đối, hạn chế tình trạng mất cân bằng dinh dưỡng thường gặp khi chỉ sử dụng các loại phân đơn.
Giúp kích thích cây ra hoa mạnh, tăng tỷ lệ đậu trái.
Thành phần dinh dưỡng của chủ yếu tồn tại dưới dạng axit amin tự nhiên. Nhiều nghiên cứu cho thấy các axit amin như proline, tyrosine… có vai trò quan trọng trong quá trình thụ phấn, giúp kéo dài sức sống của hạt phấn, từ đó nâng cao tỷ lệ đậu trái, đồng thời giảm hiện tượng rụng trái và hư trái non. Đặc biệt, hiệu quả này thể hiện rõ trên các loại cây trồng tự thụ phấn như hồ tiêu, cà phê, ca cao…. Vì vậy, ở giai đoạn ra hoa, đậu trái, việc bổ sung đạm cá là giải pháp cần thiết giúp cây sinh trưởng ổn định và nâng cao năng suất.
Giúp cây hấp thu dinh dưỡng tối ưu, giảm chi phí canh tác.
Trong quá trình lên men, đạm trong cá được phân giải thành các axit amin dễ tiêu, giúp cây hấp thu nhanh mà không cần chuyển hóa qua đất. Nhờ đó, phân đạm cá rất phù hợp để bón thúc hoặc sử dụng khi bộ rễ bị tổn thương, khả năng hút dinh dưỡng kém.
Điểm nổi bật của đạm cá là hàm lượng axit amin cao, giúp cây sử dụng dinh dưỡng nhanh và hiệu quả, có thể bón qua lá để tăng khả năng hấp thu. Đặc tính này còn hạn chế thất thoát do bay hơi, góp phần tiết kiệm chi phí và nâng cao hiệu quả sản xuất.
Ngoài ra, các axit amin trong đạm cá có khả năng liên kết với các vi lượng như Mangan, Kẽm, Sắt…, giúp dinh dưỡng được hấp thu tối ưu, giảm thất thoát và rút ngắn quá trình vận chuyển dinh dưỡng trong cây.
Giúp tăng cường sức đề kháng cho cây trồng
Lưu huỳnh là thành phần cấu tạo của axit amin trong đạm cá, giúp cây tăng khả năng kháng bệnh, đặc biệt với một số nấm gây hại, đồng thời góp phần hạn chế tác động của ấu trùng và trứng tuyến trùng.
Các axit amin như lysine, proline, serine thúc đẩy sinh trưởng và tăng khả năng chống chịu stress cho cây; trong đó proline giúp cây thích nghi tốt hơn với hạn hán, nhiễm mặn và lạnh.
Ngoài ra, đạm cá chứa các axit amin như cysteine, taurine giúp cây giải độc hóa chất, giảm tác hại của phân vô cơ và thuốc BVTV, đồng thời hỗ trợ hình thành diệp lục, giúp cây xanh khỏe.
Giúp cải thiện đất trồng
Phân bón đạm cá giúp đất giữ ẩm và thoát nước tốt hơn, đồng thời cải thiện cấu trúc đất. Hàm lượng hữu cơ cân đối tạo điều kiện thuận lợi cho vi sinh vật có lợi phát triển, nâng cao tính sinh học của đất và tăng khả năng hạn chế sâu bệnh, mầm bệnh gây hại.
Cách sử dụng đạm cá đúng kỹ thuật cho từng loại cây
Cách sử dụng đạm cá cho cây ăn quả
Pha đúng tỷ lệ
Để cây ăn quả hấp thu dinh dưỡng hiệu quả, tránh sốc phân, cần pha loãng đạm cá đúng liều lượng khuyến cáo:
- Tưới gốc: Pha 20–30 ml đạm cá với 10 lít nước, tưới đều quanh vùng rễ.
- Phun qua lá: Pha 5–10 ml đạm cá với 1 lít nước, phun vào sáng sớm hoặc chiều mát nhằm hạn chế cháy lá.
Thời điểm sử dụng
- Giai đoạn cây con: Giúp rễ phát triển khỏe, tưới định kỳ 10–15 ngày/lần.
- Giai đoạn ra hoa: Hạn chế sử dụng đạm cá để tránh hiện tượng rụng hoa.
- Giai đoạn nuôi trái: Tưới 7–10 ngày/lần giúp trái lớn nhanh, ngọt hơn và bóng đẹp.
Kết hợp cùng các dòng phân bón phù hợp
- Kết hợp với phân chuồng ủ hoai, phân trùn quế giúp đất giàu dinh dưỡng, tăng khả năng giữ ẩm và nuôi rễ tốt.
- Ở giai đoạn cây mang trái, nên bổ sung thêm Kali và Canxi để trái to đều, chắc thịt, hạn chế nứt trái.
- Tránh bón chung với vôi, nên bón cách nhau một thời gian để đảm bảo hiệu quả dinh dưỡng.
Lưu ý khi sử dụng cho cây ăn trái
- Tránh tưới đạm cá khi trời nắng gắt để hạn chế cây bị sốc nhiệt.
- Ưu tiên sử dụng đạm cá thủy phân chất lượng cao nhằm đảm bảo hiệu quả hấp thu cho cây.
- Thường xuyên kiểm tra pH đất, tránh bón đạm cá quá mức gây mất cân đối dinh dưỡng trong đất.
Cách sử dụng đạm cá cho cây rau màu
Đối với rau ăn lá
- Tưới gốc: Pha 10–20 ml đạm cá với 10 lít nước, tưới định kỳ 5–7 ngày/lần để cây sinh trưởng khỏe.
- Phun qua lá: Pha 5 ml đạm cá với 1 lít nước, phun 1–2 lần mỗi tuần giúp rau xanh đậm, lá dày và phát triển nhanh.
Đối với rau ăn quả
- Giai đoạn cây con: Pha 20 ml đạm cá với 10 lít nước, tưới định kỳ 7–10 ngày/lần giúp kích rễ, cây sớm hồi phục.
- Giai đoạn phát triển thân lá: Tưới 2 lần/tuần để cây sinh trưởng khỏe, lá xanh dày.
- Giai đoạn ra hoa, đậu trái: Giảm lượng đạm cá, kết hợp bổ sung Kali và Canxi nhằm tăng tỷ lệ đậu quả.
- Giai đoạn nuôi trái: Tưới 10–15 ngày/lần giúp trái lớn nhanh, bóng đẹp và đồng đều.
Đối với rau ăn củ
- Giai đoạn cây con: Pha 15–20 ml đạm cá với 10 lít nước, tưới định kỳ 10 ngày/lần giúp rễ phát triển khỏe.
- Giai đoạn hình thành củ: Giảm lượng đạm cá, đồng thời tăng Kali để củ to chắc, hạn chế xốp rỗng.
- Trước thu hoạch 2–3 tuần: Ngừng bón đạm cá nhằm đảm bảo chất lượng và độ cứng của củ.
Đối với rau gia vị và rau thơm
- Tưới gốc: Pha 10 ml đạm cá với 10 lít nước, tưới định kỳ 1 lần/tuần.
- Phun qua lá: Pha loãng 3–5 ml/1 lít nước, phun cách 7–10 ngày/lần để cây hấp thu nhanh.
Lưu ý khi dùng cho rau màu
- Tránh tưới vào thời điểm giữa trưa nắng gắt để hạn chế cây bị sốc nhiệt.
- Không nên lạm dụng đạm cá, vì dễ làm rau mềm yếu, tăng nguy cơ đổ ngã.
- Theo dõi và kiểm tra pH đất định kỳ, tránh bón quá nhiều gây mất cân đối dinh dưỡng.
- Nên kết hợp cùng phân chuồng hoai mục hoặc phân trùn quế để nâng cao hiệu quả sử dụng phân bón.
Cách sử dụng đạm cá cho cây công nghiệp
Các loại cây công nghiệp:
- Cây công nghiệp dài ngày: Cà phê, hồ tiêu, cao su, điều, ca cao.
- Cây công nghiệp ngắn ngày: Mía, lạc (đậu phộng), đậu tương, bông vải.
- Cây lấy tinh dầu và dược liệu: Chè (trà), bạc hà, sả, quế.
Sử dụng theo từng giai đoạn:
Giai đoạn cây con (ươm giống – kiến thiết cơ bản)
- Tưới gốc: Pha 20–30 ml đạm cá với 10 lít nước, tưới định kỳ 10–15 ngày/lần nhằm kích thích bộ rễ phát triển khỏe mạnh.
- Phun qua lá: Pha 5–10 ml đạm cá/1 lít nước, phun 2 lần/tháng giúp cây non cứng cáp, sinh trưởng ổn định.
Giai đoạn sinh trưởng, phát triển tán lá
- Tưới gốc: Sử dụng 30–40 ml đạm cá/10 lít nước, tưới 2 lần/tháng để cây hấp thu dinh dưỡng đồng đều.
- Phun qua lá: Pha 10–15 ml đạm cá/1 lít nước, phun giúp lá xanh dày, tăng khả năng quang hợp.
Giai đoạn ra hoa, đậu quả
(áp dụng cho cây công nghiệp cho thu hoạch quả, hạt)
- Giảm lượng đạm cá, đồng thời tăng kali và canxi để cây tập trung nuôi hoa và trái.
- Pha 10–20 ml đạm cá với 10 lít nước, tưới 15–20 ngày/lần.
Giai đoạn nuôi quả và thu hoạch
- Hạn chế bón nhiều đạm cá nhằm tránh làm trái mềm, ảnh hưởng đến chất lượng nông sản.
- Kết hợp phân chuồng hoai mục hoặc các loại phân hữu cơ khác để duy trì độ phì và cân bằng dinh dưỡng cho đất.
Lưu ý khi sử dụng cho cây công nghiệp
- Tránh bón đạm cá vào thời điểm cây ra hoa rộ nhằm hạn chế hiện tượng rụng hoa.
- Không pha chung đạm cá với các loại phân hóa học mạnh hoặc thuốc BVTV có tính kiềm.
- Thường xuyên kiểm tra pH đất để duy trì môi trường dinh dưỡng phù hợp cho cây trồng.
- Với cây lâu năm, nên kết hợp thêm các loại phân hữu cơ khác để cải tạo đất và nâng cao độ bền vững lâu dài.
Cách sử dụng đạm cá cho cây cảnh và hoa kiểng
- Giai đoạn cây con: Pha 10–15 ml đạm cá với 10 lít nước, tưới định kỳ 7–10 ngày/lần nhằm kích thích bộ rễ phát triển.
- Giai đoạn sinh trưởng thân lá: Pha 20–30 ml/10 lít nước, tưới khoảng 10 ngày/lần giúp cây khỏe mạnh, lá xanh tốt.
- Giai đoạn ra hoa: Giảm lượng đạm cá, đồng thời tăng kali để hoa lâu tàn, màu sắc đậm và đẹp hơn.
- Phun qua lá: Pha 5 ml đạm cá/1 lít nước, phun 1–2 lần/tháng giúp lá bóng mượt, hoa bền màu.
Lưu ý khi sử dụng cho cây cảnh và hoa kiểng
- Tránh tưới vào buổi trưa có thời tiết nắng gắt
- Đối với hoa lan và bonsai cần pha loãng hơn so với cây thông thường
- Khi cây bước vào giai đoạn ra hoa, nên bổ sung thêm kali và canxi để nâng cao chất lượng hoa.
So sánh các loại phân đạm cá phổ biến hiện nay
Trên thị trường hiện nay, phân bón đạm cá được chia thành nhiều loại khác nhau, tùy theo nguồn nguyên liệu và công nghệ sản xuất. Mỗi loại đều có ưu nhược điểm riêng, phù hợp với từng nhu cầu và điều kiện canh tác. Dưới đây là 3 loại được sử dụng phổ biến hiện nay:
Đạm cá tự ủ truyền thống
Đạm cá tự ủ là loại được nhiều bà con tự làm tại nhà từ cá tươi hoặc phụ phẩm cá (đầu cá, ruột cá, xương cá…), kết hợp với mật rỉ đường và ủ lên men tự nhiên.
Ưu điểm:
- Chi phí thấp, tận dụng được nguyên liệu sẵn có
- Phù hợp với mô hình canh tác nhỏ, quy mô hộ gia đình
Nhược điểm:
- Mùi hôi nặng, khó xử lý nếu ủ không đúng kỹ thuật
- Chất lượng không ổn định, hàm lượng dinh dưỡng khó kiểm soát
- Có nguy cơ mang mầm bệnh, gây thối rễ nếu sử dụng sai cách
Đạm cá thủy phân enzyme
Đạm cá thủy phân enzyme là dòng đạm cá cao cấp, được sản xuất bằng công nghệ sinh học hiện đại. Quá trình thủy phân giúp phân giải protein trong cá thành axit amin dạng tự do, cây trồng có thể hấp thu nhanh và triệt để.
Ưu điểm:
- Hàm lượng đạm hữu cơ và axit amin cao
- Ít mùi hoặc không mùi hôi, an toàn khi sử dụng
- Cây hấp thu nhanh, hiệu quả rõ rệt
- Phù hợp cho nhiều loại cây trồng: cây ăn trái, rau màu, cây công nghiệp, hoa kiểng
Nhược điểm:
- Giá thành cao hơn so với đạm cá tự ủ
Đạm cá công nghiệp pha loãng
Đạm cá công nghiệp pha loãng thường là sản phẩm được sản xuất hàng loạt, hàm lượng cá và axit amin thấp, đôi khi chỉ mang tính bổ sung dinh dưỡng nhẹ.
Ưu điểm:
- Dễ mua, giá rẻ
- Phù hợp cho người mới bắt đầu sử dụng phân hữu cơ
Nhược điểm:
- Hàm lượng đạm và axit amin thấp
- Hiệu quả chậm, phải sử dụng thời gian dài
- Không phù hợp cho cây suy, cây cần phục hồi nhanh
Khi nào nên dùng đạm cá?
Phân bón đạm cá nên sử dụng vào các giai đoạn cây cần phục hồi và phát triển thân lá, cụ thể:
- Khi cây ra đọt non, nuôi thân lá, cần xanh lá – khỏe cây
- Khi cây suy yếu, vàng lá, chậm phát triển
- Sau thu hoạch, sau cắt tỉa cành để cây hồi sức nhanh
- Cây con, cây mới trồng cần bén rễ, hạn chế sốc phân
- Trong canh tác hữu cơ, an toàn, dùng lâu dài không hại đất
Làm sao để ủ phân đạm cá đơn giản mà không hôi?
Bà con nông dân hoàn toàn có thể tự làm phân đạm cá tại nhà khi có sẵn nguồn phế phẩm cá. Dưới đây là quy trình làm đạm cá bà con có thể tham khảo:
Chuẩn bị nguyên liệu
- Thùng nhựa dung tích 20 – 100 lít, có nắp đậy kín để ủ dịch đạm cá và hạn chế mùi hôi.
- Phế phẩm cá 20 – 25 kg (đầu cá, xương cá, vây cá, nội tạng…). Trường hợp dùng cá nguyên con thì chuẩn bị khoảng 10 – 15 kg.
- 500 ml mật rỉ đường làm nguồn thức ăn cho vi sinh vật, giúp quá trình lên men diễn ra nhanh hơn và nâng cao chất lượng dịch đạm cá thành phẩm.
- 200 g Trichoderma hoặc chế phẩm vi sinh giúp tăng tốc độ phân hủy, khử mùi hôi và ức chế vi sinh vật gây hại. Đồng thời bổ sung hệ vi sinh có lợi cho đất và cây trồng.
- 2 quả thơm (dứa) hoặc 2 quả đu đủ xanh để cung cấp enzyme tự nhiên, hỗ trợ cắt protein, giúp cá phân hủy nhanh hơn.
- Nước sạch (nước máy để lắng 2 – 3 ngày cho bay hết clo hoặc nước mưa đã lắng cặn).
- Lưới lọc dùng để lọc lấy dịch đạm cá sau khi ủ.
Các bước thực hiện ra sao?
- Cho phế phẩm cá đã chuẩn bị vào thùng, trộn đều với thơm (dứa) hoặc đu đủ xanh đã cắt nhỏ. Tiếp theo, bổ sung 200g chế phẩm vi sinh và 500ml mật rỉ đường, sau đó đảo đều để các nguyên liệu hòa trộn hoàn toàn.
- Đậy kín nắp thùng và phủ thêm lớp vật liệu màu đen nhằm hạn chế ánh sáng, giúp quá trình lên men diễn ra ổn định. Sau 7 – 10 ngày ủ khô, cho nước sạch vào sao cho ngập toàn bộ hỗn hợp.
- Trong quá trình ủ, cần kiểm tra thùng định kỳ: giai đoạn đầu mỗi tuần một lần, về sau nên kiểm tra vài ngày/lần để theo dõi lượng khí sinh ra. Khi thấy hỗn hợp bắt đầu sinh nhiều khí, tiến hành khuấy trộn nhẹ mỗi tuần một lần để tránh ứ khí và giúp cá phân hủy đều hơn.
- Sau khoảng 30 – 40 ngày, khi cá đã phân rã hoàn toàn và dịch trong thùng lắng thành hai lớp rõ rệt, có thể sử dụng được. Trước khi dùng, lọc bỏ cặn cá còn sót, lấy phần dịch đạm cá, pha loãng theo liều khuyến cáo rồi tiến hành tưới hoặc phun cho cây trồng.
Lưu ý khi ủ
- Khi ủ cá nước mặn, cần rửa sạch muối để không làm ức chế vi sinh vật phân hủy. Nên dùng cá tươi vì cá ươn dễ gây mùi hôi và làm giảm chất lượng thành phẩm.
- Nguyên liệu chỉ đổ khoảng 2/3 bình ủ, chừa chỗ cho khí sinh ra trong quá trình lên men, đồng thời nắp cần có lỗ nhỏ để thoát hơi.
- Phần bã cá còn lại không nên bỏ đi, có thể thêm nước và ủ lại theo quy trình cũ, thường tái sử dụng được khoảng 2–3 lần.
Những vấn đề thường gặp khi tự ủ phân đạm cá tại nhà là gì?
Ủ đạm cá theo phương pháp truyền thống (không dùng chế phẩm vi sinh) thường mất khoảng 6 tháng mới sử dụng được, chất lượng không ổn định do axit amin chuyển hóa chưa hoàn toàn.
Ngoài ra, quá trình ủ còn phát sinh mùi hôi thối nặng do sinh ra khí H₂S và các dẫn xuất amoniac, gây ảnh hưởng đến sinh hoạt.
Mua ngay: Phân bón Amino Root Thụy Sỹ – Chai 1 lít
Kết luận
Hy vọng qua bài viết này, Thụy Sỹ đã giúp bà con hiểu rõ hơn về phân bón đạm cá và có thêm cơ sở để lựa chọn phân bón đạm cá phù hợp cho vườn cây của mình.
Để biết thêm chi tiết về kỹ thuật, liên hệ ngay với Thụy Sỹ qua Fanpage Phân bón Thụy Sỹ hoặc hotline 0906.639.389 để được tư vấn chi tiết hơn.
ĐẶT MUA SẢN PHẨM TẠI
Shopee: https://shopee.vn/phanbonthuysy
TikTok: https://www.tiktok.com/@phanbonthuysy
Fanpage: Phân bón Thụy Sỹ
